Trend

Trend, fiyatın bir süre boyunca aynı yöne ilerlemesidir. Ama düz bir çizgi hâlinde değil, dalga dalga ilerler: fiyat bir hamle yapar, biraz geri çekilir, sonra yeniden hamle yapar.

Yükselen trendde her tepe bir öncekinden yüksek, her dip de bir öncekinden yüksektir. Düşen trendde ikisi de alçalır. Trendi tanımlayan bu sıradır, tek tek mumların rengi değil. Yeşil mumların çok olması trend demek değildir; dipler yükselmiyorsa ortada bir yükseliş trendi yoktur.

Bu sıranın en hassas yeri diplerdir. Yükselen trend, alıcıların her geri çekilmede bir öncekinden daha yukarıda devreye girmesiyle yaşar. Bir geri çekilme önceki dibin altına inip orada kapanırsa, alıcılar o seviyeyi savunamamış demektir. Tepeler yeni yapılmış olsa bile yapı artık eskisi gibi değildir.

Düşen trendde aynı mantık ters işler. Orada hassas yer tepelerdir: satıcılar her yükselişte bir öncekinden daha aşağıda devreye girer. Bir düzeltme son alçalan tepenin üstünde gövdeyle kapanırsa satıcıların savunduğu yer gitmiş demektir.

Trendin yönü baktığın zaman dilimine bağlıdır. Günlük grafikte yükselen bir piyasa, on beş dakikalıkta saatlerce düşüyor görünebilir. Hangi zaman diliminden söz ettiğini söylemeden trend konuşmak eksik kalır.

Belirgin dönüş noktalarını işaretle. EUR/USD 1,0780'den 1,0830'a çıkmış, 1,0805'e geri çekilmiş, 1,0862'ye yükselmiş, sonra 1,0828'e geri çekilmiş olsun. Tepeler 1,0830 ve 1,0862, dipler 1,0805 ve 1,0828. İkisi de yükseliyor: bu bir yükselen trend.

Şimdi trendi bozacak seviyeyi bul. Bu, son yükselen dip olan 1,0828'dir. Sonraki geri çekilme 1,0835'te durup yukarı dönerse trend sağlamdır ve o dip yeni yükselen dip olur. Ama geri çekilme 1,0815'te gövdeyle kapanırsa son dip kırılmıştır.

Kırılımdan sonra fiyat toparlanmaya çalışabilir. Bu toparlanma eski trendin devamı olmak zorunda değildir. Fiyat 1,0850'ye kadar çıkıp önceki tepenin, yani 1,0862'nin altında dönerse ilk alçalan tepe oluşur ve yapı düşüşe dönmüş olur. Toparlanma 1,0862'yi gövdeyle geçerse yükseliş yeniden kurulur. İkisinden biri olmadan elinde yalnızca bozulmuş bir yapı vardır.

Stop mantığı da buradan gelir. Trend yönünde alım yapan biri stopu son yükselen dibin altına koyar, çünkü fiyat orayı kırarsa yükseliş fikri bozulmuştur. Giriş 1,0845, son dip 1,0828 ise stop 1,0825 civarında, risk 20 pip; 1R bu mesafedir.

Trendi fiyatın ne kadar yükseldiğine bakarak tanımlamak. Fiyat bir haftada 200 pip yükselmiş olabilir, ama son geri çekilme önceki dibi kırdıysa bugünkü yapı yükseliş değildir. Geçmiş hareketin büyüklüğü, şimdiki yapının yerini tutmaz.

İkinci hata kırılmış bir trendde alıma devam etmek. Yükselişe alışan göz, son dibin kırılmasını ucuz alım fırsatı diye okur. Oysa alıcıların savunduğu yer gitmiştir ve stopunu dayayacağın mantıklı bir dip de kalmamıştır. Stopu nereye koyacağını bilmediğin bir işlemin 1R'ı da yoktur.

Üçüncüsü trendin sonunu tahmin etmeye çalışmak. Çok yükseldi, artık düşer düşüncesi bir yapı okuması değil, bir histir. Trend yapısı bozulana kadar sürer; bozulmadan önce tepe aramak çoğu zaman yükselen trende karşı stop olmak demektir.

Yatay piyasada. Fiyat bir aralıkta gidip gelirken tepe ve dipler belirgin bir sıra kurmaz; biri yükselir, biri alçalır. Burada trend aramak yerine aralığın kenarlarına bakmak gerekir.

Çok küçük zaman dilimlerinde. Bir dakikalık grafikte her birkaç mumda yeni bir küçük trend oluşur ve bozulur. Bunların çoğu büyük grafikteki tek bir mumun içinde kaybolur.

Haber anlarında. Önemli bir veri tek mumla birkaç dönüş noktasını birden geçebilir. Bu, yapının gerçekten değiştiği anlamına da gelebilir, birkaç dakika sonra geri alınacak bir tepki de olabilir. Haberden sonraki ilk mumların kapanışını görmeden trendin bozulduğuna karar vermek erkendir.