Buzul Vadisi · Kamp 1 · Buzul Kapısı
Risk ve stop
Vadinin ağzında iki buz duvarının arasından geçen dar bir yol: Buzul Kapısı. İp ustası Ayaz kimseyi ipe bağlamadan buza bastırmaz. Burada stopun nereye konduğunu, bir işlemin riskini ve ödülünü girmeden önce ölçmeyi öğreneceksin.
Kampın kuralları
- 01
Stop, fikrinin yanlış çıktığı yerdir: alışta son dibin, satışta son tepenin hemen ötesi. Alışkanlıkla seçilmiş bir pip sayısı değil.
- 02
Risk girişle stop arasındaki mesafedir; buna 1R denir. Kazancı ve kaybı R ile saymak, farklı grafikleri aynı ölçüyle karşılaştırır.
- 03
Risk/ödül: hedefe uzaklık ÷ stopa uzaklık. Ödülü riskinden küçük işlem, isabetli olsa bile uzun vadede zor kazandırır.
- 04
Aralığın ortası risk/ödülün en kötü olduğu yerdir: stop uzak, hedef yakın. İşlemi kenarlarda ara.
- 05
Beklenen değer = isabet oranı × ortalama kazanç − kayıp oranı × ortalama kayıp. %40 isabetle 2R kazanan sistem işlem başına +0,2R getirir; %70 isabetle 0,3R kazanıp 1R kaybeden −0,09R kaybettirir.
Anlatım
Stop, fikrin yanlış çıktığı yer
Her işlemin bir gerekçesi vardır: "trend yukarı ve fiyat son dipten döndü" gibi. Stop, bu gerekçenin artık doğru olmadığı fiyattır.
Alışta bu yer genellikle son dibin hemen altıdır: fiyat orayı kırarsa yükselen dipler bitmiştir. Satışta son tepenin hemen üstüdür.
"Hep 10 pip" gibi sabit bir stop grafiği dinlemez: bazen fikir bozulmadan seni çıkarır, bazen fikir çoktan bozulmuşken hâlâ işlemde tutar.
Ayaz · İp ustası
Ödül riskine değmeli
Risk girişle stop arasındaki mesafedir; buna 1R denir. Ödül girişle hedef arasındaki mesafedir.
Risk/ödül = ödül ÷ risk. Stop 50 pip, hedef 150 pip ise oran 1:3: kazandığında, kaybettiğinin üç katını alırsın.
Hedef çoğu zaman bir sonraki duvardır: alışta yukarıdaki direnç, satışta aşağıdaki destek. Duvar yakınsa ödül de küçüktür.
Ayaz · İp ustası
Beklenen değer
Bir sistemin işlem başına ortalama getirisi: isabet oranı × ortalama kazanç − kayıp oranı × ortalama kayıp. R ile hesaplanır.
Deniz: %70 isabet, kazançlar 0,3R, kayıplar 1R. 0,7 × 0,3 − 0,3 × 1 = −0,09R. On işlemde yaklaşık 1R kaybeder; isabeti yüksek olduğu hâlde.
Başka biri: %40 isabet, kazançlar 2R, kayıplar 1R. 0,4 × 2 − 0,6 × 1 = +0,2R. On işlemin altısını kaybettiği hâlde on işlemde 2R kazanır.
Ayaz · İp ustası
Dersler · 5
- Hikâye
Buzul Kapısı
Ayaz'la tanış; ipe bağlanmadan buza basılmadığını öğren.
- Ders
Stop nereye konur
Stopu fikrinin bozulduğu yere koy; alışkanlıkla seçilmiş bir pip sayısına değil.
- Ders
Risk ve ödül
Hedefin stoptan kaç kat uzak? İşleme girmeden önce ölç.
- Ders
İsabet yetmez
İsabet oranıyla risk/ödülü birlikte oku: sistem uzun vadede kazandırır mı?
- Sınav
Buzul Kapısı sınavı
Stopu koy, oranı ölç, doğru yerde gir.
Kendini dene
Deniz her işlemde stopunu 10 pip uzağa koyuyor, grafiğe bakmadan. Sorun ne?
- ✓ Stop grafiğe göre değil alışkanlığa göre konmuş
- · 10 pip çok uzak, 5 pip olmalı
- · Sorun yok; her işlemde aynı stop disiplin demektir
Kazık buzun sağlam yerine çakılır, elinin yettiği yere değil. Stop yeri grafikten gelir; kaç para riske edeceğin ise lotla ayarlanır (Erzak Kulübesi'nde).
Giriş 100.0, stop 99.5, hedef 101.5. Risk/ödül kaç?
- ✓ 1:3
- · 1:1,5
- · 3:1
Risk 100.0 − 99.5 = 0.5; ödül 101.5 − 100.0 = 1.5. Ödül riskin üç katı: 1:3.