Gap (fiyat boşluğu)

Gap, fiyatın iki mum arasında hiç işlem görmeden atladığı bölgedir. Bir günün en yükseği 101, ertesi gün fiyat 104'te açılıyor ve 103'ün altına hiç inmiyor: 101 ile 103 arasında kimse alıp satmamıştır. Yukarı atlayışa gap up, aşağı atlayışa gap down denir.

Çoğu gap, piyasa kapalıyken gelen haberle oluşur. Şirket bilançosunu akşam açıklar, hisse sabah yeni bir fiyattan açılır. Borsa İstanbul'da açılış seansında belirlenen fiyat önceki kapanıştan uzaksa grafikte boşluk görürsün. Forex'te hafta sonu yaşanan bir gelişme pazartesi açılışında aynı etkiyi yapar.

Kripto gibi 7/24 açık piyasalarda gerçek gap nadirdir; fiyat atlamaz, çok hızlı yürür. Ama haberden sonra iki büyük mumla gelen sıçrama karar açısından gap'e çok benzer: fiyat bir anda uzaklaşmıştır ve sen dışarıda kalmışsındır.

Sıradan gap, aralık içinde çıkan küçük boşluktur ve çoğu zaman kısa sürede dolar. Kırılım gapi (breakaway), bir aralığın ya da direncin boşlukla aşıldığı yerdir ve yeni bir hareketin başı olabilir. Devam gapi (runaway) trendin ortasında çıkar, hareketin hızlandığını gösterir. Tükenme gapi (exhaustion) uzun bir hareketin sonunda gelir; kısa sürede dolarsa hareket büyük ihtimalle bitmiştir.

Hangisi olduğunu boşluğun yeri söyler. Bir aralığın tepesinden yukarı açılan boşlukla, beş gündür yükselen bir hissenin bir de boşlukla açılması aynı şey değildir. Mumun anlamı durduğu yerdedir; gap için de bu geçerli.

Gapten sonraki ilk birkaç mumu izle. Kırılım gapinde fiyat boşluğun üstünde tutunur, geri çekilse bile boşluğun içine pek girmez. Fiyat boşluğu hızla doldurup altında kapanıyorsa okuma değişir. Stop mantığı da buradan çıkar: kırılım gapinde boşluğun öbür ucu, fikrin bozulduğu yerdir.

Bazı trader'lar gerçek boşluk olmayan dengesizliklere de bakar. Üç mumluk bir dizide ilk mumun tepesiyle üçüncü mumun dibi arasında boşluk kalıyorsa buna fair value gap ya da dengesizlik denir. Fiyat çoğu zaman o bölgeye geri döner, ama bu da garanti değildir.

Haber geldi, fiyat iki mumda 2.000 dolar sıçradı ve sen yukarıdaki fiyattan alıyorsun. Bu, hareketin en pahalı yerinden girmektir. Stop nereye gidecek? Mantıklı tek yer hareketin başladığı yerdir, o da 2.000 dolar aşağıda. 1R çok büyür, hedef ise belirsizdir.

Daha sağlıklı yol ilk geri çekilmeyi beklemek. Hareket gerçekse fiyat bir duraklar, biraz geri gelir ve bir yerde tutunur. O tutunma sana stop koyacak bir yapı verir: geri çekilmenin dibi. Fırsat kaçarsa kaçar; arkasından başka bir kurulum gelir.

Ters yöndeki hata da yaygın: gapin mutlaka kapanacağına inanıp karşı işlem açmak. Güçlü bir kırılım gapine karşı satış yapmak, haberin getirdiği yeni bilgiye karşı durmak demektir. Elinde yapı yoksa iki yönde de bekle.

Yarı doğru. Birçok boşluk zamanla dolar ama hepsi değil, dolanların da ne zaman dolacağı belli değildir. Bazı kırılım gapleri yıllarca açık kalır. Bu sözü işlem sebebi yapma.

Gap stopunun da üstünden atlayabilir. Piyasa kapalıyken stopun 100'de duruyor ve fiyat ertesi gün 94'ten açılıyorsa işlemin 100'den değil, 94'ten ya da ona yakın bir yerden kapanır. Buna kayma (slippage) denir; girişin 106'daysa 6 puan diye planladığın kayıp 12 puana, yani 1R'den 2R'ye çıkar. Hafta sonu ve bilanço öncesi pozisyon taşımanın riski budur.

Düşük hacimli piyasalarda ve küçük hisselerde boşluklar daha kolay oluşur ve daha az şey anlatır. Gapi arkasındaki hacimle ve haberle birlikte oku; tek başına yön söylemez.