Hacim

Hacim, bir mum süresince kaç adet hisse, lot ya da kontratın el değiştirdiğidir. Grafiğin altındaki çubuklar bunu gösterir: çubuk ne kadar uzunsa o mumda o kadar çok işlem yapılmıştır.

Fiyat sana nereye gidildiğini söyler, hacim ise bu harekete kaç kişinin katıldığını. Aynı 15 dolarlık yükseliş sakin bir hacimle de olabilir, ortalamanın üç katı hacimle de. İkincisinde arkada gerçek bir para akışı vardır.

Hacmi okurken mutlak sayıya değil, göreli büyüklüğe bakarsın. Bir mumda 5.000 lot, o saatin ortalaması 15.000 ise sakin bir mumdur; ortalama 2.000 ise olağandışıdır. Gözün her zaman son birkaç düzine mumla kıyaslamalı.

Bu yüzden hacim tek başına al-sat sinyali değildir. Bir hareketi onaylayan ya da ondan şüphe etmeni sağlayan ikinci bir tanıktır.

En çok işe yaradığı yer kırılımlardır. Fiyat haftalardır aşamadığı bir zirveyi geçiyorsa, kırılım mumunun hacmi son 20 mumun ortalamasının belirgin üstünde olmalı. Bu, seviyenin üstündeki satışların gerçek alımlarla karşılandığını gösterir.

Sonra geri çekilmeye bak. Sağlıklı bir kırılımda fiyat seviyeye döndüğünde (retest) hacim azalır, çünkü satmak isteyen pek kalmamıştır. Retest sırasında hacim yeniden patlıyor ve mum seviyenin altında kapanıyorsa kırılım tehlikededir.

Uyumsuzluk da bir şey anlatır. Fiyat yeni zirveler yaparken her zirvede hacim düşüyorsa harekete katılan azalıyor demektir. Bu tek başına dönüş anlamına gelmez ama trende körü körüne eklemeden önce durmanı söyler.

Geçersizlik yine fiyatla belirlenir: kırılan seviyenin altına kapanış. Hacim sana güven verir, stopun yerini değiştirmez.

Birincisi, her uzun hacim çubuğunu alım sanmak. Hacim yön göstermez. Büyük bir çubuk, alıcıların kazandığı bir mumda da çıkar, satıcıların bir seviyeyi savunduğu uzun fitilli bir mumda da. Çubuğa değil, o mumun nerede kapandığına bak.

İkincisi, saatleri karıştırmak. Londra ve New York açılışında hacim her gün artar, Asya seansında düşer. Öğleden sonraki bir çubuğu gece 3'tekiyle kıyaslarsan her gün sahte bir patlama görürsün. Aynı saatin önceki günleriyle kıyaslamak daha dürüst bir ölçüdür.

Üçüncüsü, hacmi beklerken fiyatı unutmak. Hacim artmış ama mum seviyenin altına geri kapanmışsa karar kapanışa göre verilir.

Dördüncüsü, göstergeleri üst üste yığmak. Hacim ortalaması, OBV, hacim profili aynı bilgiyi farklı biçimlerde gösterir; üçü birden ekranı kalabalıklaştırır ama kararı netleştirmez. Ham hacim çubukları ve bir ortalama çoğu iş için yeter.

Spot forex'te merkezi bir borsa yoktur, dolayısıyla gerçek toplam hacim de yoktur. Platformların gösterdiği tick hacmidir: o mumda fiyatın kaç kez değiştiğini sayar. Genelde gerçek etkinlikle birlikte hareket eder ama aracı kurumdan aracı kuruma farklı çıkar.

Kriptoda da hacim tek bir yerden gelmez. Her borsa kendi hacmini gösterir; birinde göze batan bir çubuk diğerinde sıradan olabilir, bazı borsaların rakamları da şişirilmiş olabilir.

Faiz kararı, istihdam verisi gibi haber anlarında hacim her zaman fırlar. Bu patlama yönün onayı değil, olayın kendisidir; ilk mumun iki yanda da fitil bırakması sıktır. Bayram ve yılbaşı haftalarında ise hacim zaten düşüktür ve o günlerde gelen bir kırılım daha kolay geri alınır.

Son olarak, mum kapanmadan hacmi tam bilemezsin. Mumun ilk dakikalarında dev görünen bir çubuk kapanışta sıradan kalabilir; yarım bir mumun hacmine bakıp karar vermek, yarım bir mumun gövdesine bakıp karar vermekle aynıdır.