Omuz baş omuz formasyonu
Diğer adları: OBO, Omuz baş omuz, Ters omuz baş omuz, TOBO, Head and shoulders, Inverse head and shoulders
Üç tepeden oluşan, ortadaki en yüksek; boyun çizgisi kapanışla kırılınca yükselişin bittiğini ve yapının aşağı döndüğünü gösteren formasyon.
3 dakikalık okuma · sayfada bir bulmaca
Omuz baş omuz ne anlatır?
Omuz baş omuz, bir yükselişin sonunda görülen üç tepeli yapıdır. Soldaki tepe sol omuz, ortadaki daha yüksek tepe baş, sağdaki daha alçak tepe sağ omuzdur. İki omuzla başın arasındaki dipleri birleştiren çizgiye boyun çizgisi denir.
Formasyonun asıl anlattığı şey trendin yapısının bozulmasıdır. Sağlıklı bir yükseliş, yükselen tepeler ve yükselen diplerle yürür. Baştan sonra fiyat yeni bir zirve yapamaz, sağ omuz başın altında kalır; alıcılar ilk kez eski tepeye bile ulaşamamıştır.
Son darbe boyun çizgisinin kırılmasıdır. Fiyat o çizginin altında kapandığında son yükselen dip de kaybedilmiş olur ve elde yükseliş yapısından bir şey kalmaz. Düşüşte görülen aynası ters omuz baş omuzdur (TOBO) ve yukarı dönüşü işaret eder.
Grafikte omuz baş omuz nasıl tanınır?
Önce belirgin bir yükseliş olmalı; dönüş formasyonu dönecek bir trend ister. Sol omuz trendin sıradan bir tepesi gibi görünür. Ardından fiyat daha yüksek bir zirve, yani baş yapar, ama geri çekilme yine sol omzun dibine yakın bir yere iner. Bu ilk uyarıdır: yeni zirve kalıcı bir yükseliş getirmedi.
Sağ omuz, başın altında kalan zayıf bir yükseliştir. Mumların küçülmesi, üst fitillerin uzaması, hacim görebiliyorsan hacmin düşmesi alıcıların yorulduğunu söyler. İki dibi birleştirip boyun çizgisini çiz; düz olabilir, hafif eğimli de olabilir.
Teyit, boyun çizgisinin altında kapanan mumdur. Fitilin çizgiyi delmesi yetmez. Kırılımdan sonra fiyat çoğu zaman boyun çizgisine alttan geri gelir; eski destek dirence döndüyse orada üst fitillerle reddedilir. Klasik hedef, başın boyun çizgisine uzaklığının kırılım noktasından aşağı taşınmasıdır.
Stopun mantıklı yeri sağ omzun biraz üstüdür. Fiyat sağ omzu geçerse alıcıların tükendiği fikri çöker. Başın üstüne koymak daha geniş bir stop demektir ve çoğu zaman gereksiz uzaktır; mesafeyi 1R olarak ölç ve pozisyonu ona göre ayarla.
Okuduğunu grafikte dene
Bu grafikte tam bir omuz baş omuz yok; formasyonun asıl sorusu var: yükselişin ardından geri çekilme önceki dibin altında kapandı ve fiyat şimdi toparlanmaya çalışıyor. Yükselen tepe ve dip dizisinin hâlâ ayakta olup olmadığına bak, sonra fikrinin nerede bozulacağını kendin belirle.
Fiyat yükseldi, sonra geri çekilip önceki dibin altına indi; şimdi toparlanmaya çalışıyor. Ne yaparsın?
Kayıt gerekmez. Kararını ver; grafik açılınca nedenini görürsün.
En sık yapılan hata
Boyun kırılmadan satmak. Sağ omuz şekillenirken formasyon tamamlanmış gibi görünür, ama boyun çizgisi tutulduğu sürece yükseliş yapısı hâlâ ayaktadır. Pek çok sözde sağ omuz yeni bir zirveye giden yolun ortasında kalır.
İkinci hata her üç tepeyi omuz baş omuz saymak. Sağ omuz başın üstüne çıkıyorsa ortada formasyon yoktur, devam eden bir yükseliş vardır. Omuzlar arasında hiçbir simetri yoksa, birinin oluşması üç mum diğeri elli mum sürdüyse, zorlama bir okuma yapıyorsundur.
Üçüncüsü kırılımdan sonra dipte satmak. Boyun çizgisini kıran büyük kırmızı mumun dibinde girersen stopun sağ omzun üstünde, çok uzakta kalır. Hareketi kaçırdıysan retesti beklemek daha sakin bir yoldur; gelmezse işlem de yoktur.
Omuz baş omuz ne zaman işe yaramaz?
Büyük zaman diliminde güçlü bir yükseliş sürerken küçük grafikteki omuz baş omuz çoğu zaman sadece bir düzeltmedir. Fiyat boyun çizgisini kırar, biraz iner ve büyük trendin desteğinden geri döner. Bu yüzden önce büyük grafiğe bak: dört saatlikte trend hâlâ yukarıysa beş dakikalıktaki formasyon sana olsa olsa kısa bir düzeltme vaat eder.
Boyun çizgisinin hemen altında güçlü bir destek varsa kırılım ilk anda tıkanabilir. Hedef kâğıt üstünde uzakta olsa bile yolda bekleyen alıcılar hareketi kısaltır.
Formasyon herkesin bildiği bir kalıp olduğu için boyun çizgisinin altında da çok sayıda stop ve bekleyen satış emri birikir. Fiyatın çizginin altına bir fitil atıp üstünde kapanması sık görülür; bu bir kırılım değil, süpürmedir ve satanları ters köşeye yatırır.
Sık sorulanlar
Omuz baş omuz yükseliş mi düşüş mü sinyali verir?
Klasik omuz baş omuz yükselişin sonunda görülür ve düşüş yönlü bir dönüş formasyonudur. Ortadaki tepe en yüksektir, sağ omuz başın altında kalır ve boyun çizgisi kapanışla kırıldığında yükseliş yapısı bozulmuş olur. Düşüşün sonunda görülen aynası ters omuz baş omuzdur (TOBO); boyun çizgisi yukarı kırıldığında yükseliş yönlü dönüşü işaret eder.
Omuz baş omuzda stop nereye konur?
Satış yönlü bir işlemde stop genelde sağ omzun biraz üstüne konur. Fiyat sağ omzu geçerse alıcıların yorulduğu fikri geçersizdir. Bazı trader'lar stopu başın üstüne koyar ama bu çok daha geniş bir risk demektir. Retestte girdiysen stopu reddedilen bölgenin, yani boyun çizgisine geri gelişin tepesinin üstüne koymak da mümkündür.
Boyun çizgisi eğimli olursa ne olur?
Boyun çizgisi düz olmak zorunda değildir; iki dibi birleştiren çizgi yukarı ya da aşağı eğimli olabilir. Aşağı eğimli boyun, sağ dibin daha düşük olduğunu, yani alıcıların daha da zayıfladığını gösterir. Yukarı eğimli boyunda kırılım daha geç ve daha düşük fiyattan gelir. Her durumda teyit aynıdır: mumun çizginin altında kapanması.

