Takvim ve beklenti

Takvimde her gün onlarca haber var; çoğu fiyatı kıpırdatmaz bile. Sırtı sarsan birkaçıdır ve en büyükleri ABD'den gelir. Dolar dünyanın en çok kullanılan parası olduğu için bu rakamlar dolar paritelerini, altını ve Nasdaq'ı birlikte oynatır.

Enflasyon (TÜFE, İngilizcesiyle CPI): fiyatların bir yılda ne kadar arttığı. Ayda bir, genellikle ayın ortasına doğru açıklanır.

Tarım dışı istihdam (NFP): ekonominin bir ayda kaç yeni iş yarattığı. Çoğu zaman ayın ilk cuması gelir.

Faiz kararı (FOMC): ABD Merkez Bankası Fed'in faiz kararı. Yılda sekiz kez, önceden ilan edilen günlerde açıklanır.

ABD'nin büyük verilerinin çoğu (enflasyon, istihdam) New York saatiyle 8.30'da açıklanır. Türkiye'de bu, ABD yaz saati uygularken (martın ikinci pazarından kasımın ilk pazarına) 15.30, diğer aylarda 16.30 eder.

Fed'in faiz kararı New York saatiyle 14.00'te gelir: Türkiye saatiyle 21.00 ya da 22.00. Yarım saat sonra Fed başkanının basın toplantısı başlar.

Takvim çoğu zaman haberin etkisini de yazar: yüksek, orta, düşük. Bu bölgede öğreneceklerin yüksek etkili haberler içindir.

Haberden önce onlarca ekonomist tahmin yapar; ortalamalarına beklenti denir. Takvimde rakamın yanında yazar.

Piyasa beklentiyi önceden fiyatlar: 180 bin bekleniyorsa fiyat zaten 180 bine göre durur.

Açıklanan rakam beklentiye yakınsa sürpriz yoktur ve tepki küçük kalır. Fark büyüdükçe sarsıntı büyür.

ABD verisi beklentiden güçlü gelirse (istihdam fazla, enflasyon yüksek), piyasa Fed'in faizi yüksek tutacağını düşünür: dolar çoğu zaman güçlenir, altın çoğu zaman düşer.

Nasdaq'ın tepkisi daha karışıktır: faiz korkusu baskın gelirse o da düşer.

Veri beklentiden zayıf gelirse tersi olur. 'Çoğu zaman' sözü önemli: ilk tepki bazen dakikalar içinde döner. Bunu yönü tahmin etmek için değil, gelen tepkiyi anlamak için bil.

Büyük bir veriye yaklaşırken alıcılar da satıcılar da büyük pozisyon almaktan kaçınır: rakamı kimse bilmez.

Mumlar küçülür, fiyat dar bir aralığa sıkışır. Grafik sakin görünür; ama bu sakinlik yön söylemez.

Sıkışmanın hemen üstünde ve altında stoplar birikir. Yeraltı Gölü'nü hatırla: belirgin bir tepenin ve dibin ötesi birer havuzdur.

Rakam geldiği an piyasa yapıcılar riski azaltır: alış ile satış fiyatı arasındaki fark, yani makas, birden açılır.

Fiyat çok hızlı hareket ederken stop emrin istediğin fiyattan değil, bulunabilen ilk fiyattan dolar. Buna kayma denir: zararın planladığından büyük olabilir.

Bu yüzden yüksek etkili veriden dakikalar önce yeni işlem açılmaz.