Ekonomik takvim

Ekonomik takvim, piyasayı etkileyebilecek planlı veri açıklamalarının listesidir. Her satırda verinin adı, hangi ülkeye ait olduğu, açıklanma saati, önceki değeri, beklenti ve açıklandığında gerçekleşen değer yazar. Çoğu takvim verileri etkisine göre düşük, orta ve yüksek diye işaretler.

Piyasayı en çok hareket ettirenler bellidir. ABD tarım dışı istihdam verisi (NFP) çoğu ay, ayın ilk cuması açıklanır. Enflasyon verisi (TÜFE, İngilizcesi CPI) her ay gelir. Fed, Avrupa Merkez Bankası ya da TCMB gibi merkez bankalarının faiz kararları yılda birkaç kez, önceden duyurulan günlerde açıklanır. Büyüme, perakende satışlar ve PMI verileri de yakından izlenir.

Takvimdeki saatleri kendi saat dilimine göre oku. ABD verilerinin çoğu New York saatiyle 8.30'da gelir. Türkiye yaz saati uygulamadığı için bu, ABD yaz saatindeyken 15.30'a, kış saatindeyken 16.30'a denk gelir. Kullandığın takvim sitesinin saat ayarını bir kez kontrol et.

Piyasa verinin iyi ya da kötü olmasına değil, beklentiden ne kadar saptığına tepki verir. Beklenti zaten fiyatın içindedir. ABD'de yıllık enflasyon için beklenti yüzde 3,1 ise ve veri yüzde 3,1 gelirse çoğu zaman kısa bir dalgalanma olur, o kadar. Veri yüzde 3,4 gelirse piyasa faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağını fiyatlamaya başlar ve dolar güçlenebilir.

O sürpriz anında grafikte ne olduğuna bakalım. EUR/USD veriden önce 1,0880 civarında, mumlar küçük. Açıklamayla birlikte iki 5 dakikalık mumda fiyat 1,0820'ye düşüyor: 60 pip. Aynı anda sakin saatteki 1 piplik makas birkaç pipe açılabilir ve emirler istediğin fiyattan dolmayabilir.

Önceki değere de bak, çünkü bazı veriler sonradan düzeltilir. NFP'de geçen ayın rakamı sık sık revize edilir. Yeni veri beklentiye uysa bile önceki ayın aşağı çekilmesi piyasayı ters yöne götürebilir.

Takvimi her işlem gününün başında aç. Açık pozisyonun varsa yüksek etkili bir veriden önce ne yapacağına baştan karar ver: lotu küçültmek, stopu yapıya göre gözden geçirmek ya da veriden önce çıkmak.

Veri gelir, fiyat iki mumda 60 pip düşer ve sen dibe yakın bir yerden satışa girersin. Stop nereye gidecek? Mantıklı yer hareketin başladığı yerdir, o da 60 pip yukarıda. 1R çok büyür; stopu daha yakına koyarsan ilk tepki yükselişi seni dışarı atmaya yeter.

İkinci hata takvime hiç bakmamak. Sakin bir grafikte güzel bir kurulum görüp işlem açarsın, on dakika sonra faiz kararı gelir ve fiyat stopunun üstünden atlar. Kurulum yanlış değildi, zamanlama yanlıştı.

Üçüncüsü veriyi kendin yorumlayıp yön seçmek. Güçlü gelen bir istihdam verisi bazen doları güçlendirir, bazen piyasa başka bir ayrıntıya, ücret artışına ya da revizyona bakar. Verinin ne demek olduğunu tahmin etmek yerine fiyatın verdiği tepkiyi izle ve hareket bir yapı kurunca karar ver.

Takvim yalnızca planlı açıklamaları gösterir. Bir merkez bankası başkanının beklenmedik bir sözü, jeopolitik bir gelişme ya da büyük bir şirketin haberi takvimde yazmaz ama fiyatı aynı sertlikle oynatabilir.

Etki işaretleri de kabadır. Yüksek etkili diye işaretlenen bir veri o gün hiçbir şey yapmayabilir. Düşük etkili bir veri ise piyasa o konuya odaklanmışsa sert hareket getirebilir. İşaretleri kesin bir ölçü değil, dikkat uyarısı olarak oku.

Veri saatinde fiyat iki yöne birden gidebilir. İlk mum aşağı uzun fitil atar, ikinci mum yukarı kapanır; ilk dakikalardaki hareket her zaman gerçek yönü göstermez. Birçok trader bu yüzden açıklamadan hemen önce ve hemen sonra yeni işlem açmaz, fiyatın bir yapı kurmasını bekler.