Drawdown (sermaye düşüşü)

Drawdown, hesabının ulaştığı en yüksek değerden sonraki en düşük noktaya kadar olan düşüştür. Yüzde olarak ölçülür ve başlangıç sermayesine göre değil, zirveye göre hesaplanır. Hesabın 10.000 dolardan 12.000'e çıktı, sonra 9.600'e indiyse drawdown 2.400 dolar, yani yüzde 20'dir. Başlangıca göre yalnızca yüzde 4 eksiktesin, ama yaşadığın düşüş yüzde 20'dir.

Hesap eski zirvesine dönene kadar drawdown'dadır. Görülen en derin düşüşe maksimum drawdown denir. Bir stratejinin ya da bir trader'ın ne kadar acı çektirebileceğinin en çıplak ölçüsüdür. Süresi de ayrı bir ölçüdür: zirveye dönüş bazen birkaç hafta, bazen yıllar sürer.

Her trader drawdown yaşar. En iyi kurulumların bir kısmı da stopla biter ve kayıplar arka arkaya gelebilir. Mesele drawdown'dan kaçmak değil, onu hesabı bitirmeyecek boyutta tutmaktır.

Kayıp ve geri dönüş simetrik değildir. Yüzde 10 kaybeden hesap eski yerine dönmek için yüzde 11,1 kazanmalıdır. Yüzde 20 kayıp için yüzde 25, yüzde 30 için yaklaşık yüzde 43, yüzde 50 için yüzde 100 gerekir. Yüzde 75 kaybeden hesabın eski yerine dönmesi için dört katına çıkması, yani yüzde 300 kazanması gerekir.

Bu yüzden işlem başına alınan risk belirleyicidir. Her işlemde yüzde 1 risk alan biri arka arkaya 10 kez stop olursa hesabı yaklaşık yüzde 9,6 düşer. Her işlemde yüzde 5 risk alan biri aynı seriyle yaklaşık yüzde 40 kaybeder ve geri dönmek için yüzde 67'ye yakın kazanç gerekir.

Arka arkaya 10 kayıp uzak bir ihtimal gibi gelir. Yüzde 40 isabetle çalışan bir sistemde, sıradaki 10 işlemin hepsinin kaybetme ihtimali yaklaşık yüzde 0,6'dır. Az görünür, ama birkaç yüz işlemlik bir geçmişte böyle bir seri görmek şaşırtıcı değildir.

R ile düşünmek burada işini kolaylaştırır. Her işlemde aynı yüzdeyi riske atarsan düşüşü R cinsinden okursun. Yüzde 1 riskle 8R'lik bir düşüş, hesabın yaklaşık yüzde 8'i demektir. Hangi düşüşün sistemin olağan hâli olduğunu, hangisinin alarm olduğunu böyle görürsün.

Kaybı hemen geri almaya çalışmak. Düşüşteki trader lotu büyütür, daha zayıf kurulumlara girer, Bekle demesi gereken yerde işlem açar. Hesap yüzde 20 aşağıdayken riski ikiye katlamak, düşüşü yüzde 40'a taşımanın en kısa yoludur. Kaybı kovalamak, FOMO'nun hesap sayfasındaki karşılığıdır.

İkincisi, düşüşün ortasında stratejiyi değiştirip durmak. Beş kayıptan sonra kurala güvenmeyi bırakıp yeni bir yöntem denemek, her yöntemin kendi olağan düşüşünü en kötü anında yaşamak demektir. Önce düşüşün sistemin bilinen sınırları içinde olup olmadığına bak. Bunu bilmek için de geçmiş işlem kayıtların gerekir.

Üçüncüsü, sınırı önceden koymamak. Birçok trader "zirveden yüzde 10 düşersem riski yarıya indiririm" ya da "bir günde 3R kaybedersem o gün dururum" gibi bir kuralı işlem yapmaya başlamadan yazar. Kural düşüşün ortasında konmaya çalışılırsa genelde hiç konmaz.

Maksimum drawdown geçmişin rakamıdır. Bir sistemin geçmişteki en kötü düşüşü yüzde 15 ise gelecekte bunun aşılmayacağı anlamına gelmez. En kötü düşüş çoğu zaman henüz yaşanmamış olandır.

Kısa bir geçmişte drawdown çok az şey anlatır. 20 işlemlik bir kayıtta derin bir düşüş olmaması şanstan da gelebilir. Anlamlı bir resim için çok sayıda işlem gerekir.

Derin bir düşüş tek başına kötü bir sistemin işareti de değildir. Düşük isabetli ama yüksek oranlı sistemler doğası gereği uzun kayıp serileri yaşar. Bakman gereken, düşüşün sistemin beklenen değerine ve senin risk boyutuna göre makul olup olmadığıdır.

Açık pozisyonları da hesaba kat. Kapanmış işlemlere bakınca yüzde 5 düşüşte olduğunu sanabilirsin; zarardaki açık pozisyonlarla birlikte gerçek düşüş daha derin olabilir.