Fincan kulp formasyonu
Diğer adları: Kulplu fincan, Fincan ve kulp, Çanak formasyonu, Cup and handle, Cup with handle
Fincan kulp, yuvarlak bir dipten eski zirveye dönen fiyatın kısa ve sığ bir geri çekilme (kulp) yapıp zirveyi kırmayı denediği yapıdır.
3 dakikalık okuma · sayfada bir bulmaca
Fincan kulp formasyonu nedir?
Fiyat bir zirveden düşer, bir süre dipte oyalanır ve yavaş yavaş eski zirveye geri tırmanır. Bu yuvarlak U şekli fincandır. Fiyat eski zirveye, yani fincanın ağzına gelince satışla karşılaşır ve kısa, sığ bir geri çekilme yapar. O küçük düşüş kulptur.
Yapıyı 1980'lerde William O'Neil hisse senetleri için yaygınlaştırdı. Bu yüzden asıl evi günlük ve haftalık grafiklerdir; bir fincanın oluşması haftalar, bazen aylar sürer. 5 dakikalık grafikte gördüğün fincana benzer şekiller aynı ağırlığı taşımaz.
Anlattığı şey sabırdır. Yuvarlak dip, satıcıların acele etmeden tükendiğini gösterir. Kulp ise eski zirvede çıkmak isteyenlerin son satışıdır. Kulp sığ kalıp tutunursa alıcıların ağzı kırmaya hazır olduğu düşünülür.
Fincan ve kulp grafikte nasıl tanınır?
Önce fincanın şekline bak. Aradığın yuvarlak bir U, keskin bir V değil. V şeklindeki dip, sert bir düşüşün sert bir alımla karşılandığını gösterir ama arada dinlenme ve el değiştirme yoktur. Derinlik de makul olmalı; çok derin bir fincan aslında çökmüş bir trenddir.
Kulp, fincanın üst yarısında, tercihen üst üçte birinde oluşmalı ve fincandan çok daha kısa sürmeli. Fincanın derinliği 30 dolarsa kulpun 10 doları pek aşmaması beklenir. Kulp ne kadar derine inerse yapı o kadar zayıflar. Kulp sırasında hacmin azalması da satışın kurumaya başladığını düşündürür.
Giriş fikri, fiyatın kulpun tepesini ve fincanın ağzını kapanışla geçmesidir. Stop kulpun dibinin altına gider; fiyat oraya inerse alıcıların tutunduğu fikri bozulmuştur. Kulpun asıl değeri de budur: sana stop koyacağın net bir yer verir.
Klasik hedef ölçüsü, fincanın derinliğini ağzın üstüne eklemektir. Dip 100, ağız 130 ise hedef 160 civarıdır. Bu bir tahmin değil, kabaca bir ölçüdür; yolda bir direnç varsa fiyat önce oraya takılır.
Okuduğunu grafikte dene
Bu grafikte fincan yok; uzun ve dinlenmesiz bir yükselişin ardından gelen bir geri çekilme var. Formasyonun en çok işe yarayan parçasını, kulpu sınıyor: geri çekilmenin nerede tutunduğuna ve stop koyacak bir yapı bırakıp bırakmadığına bak.
Fiyat uzun süre dinlenmeden yükseldi; sonra gerçek bir geri çekilme geldi ve fiyat tutundu. Ne yaparsın?
Kayıt gerekmez. Kararını ver; grafik açılınca nedenini görürsün.
Yeni başlayanlar fincan kulpta nerede yanılır?
Kulpu beklememekle. Fiyat fincanın ağzına doğru sert tırmanırken almak, yapının en pahalı yerinden girmektir. Yakında stop koyacak bir yapı yoktur; stop ya çok uzağa ya da anlamsız bir yere düşer. Kaçan hareketi kovalama, kulpu bekle.
İkincisi her yuvarlak şekle fincan demek. Gerçek bir fincanın öncesinde bir yükseliş trendi olur. Uzun bir düşüşün ortasındaki küçük bir çanak sadece bir duraklama olabilir.
Üçüncüsü derin kulpu kabullenmek. Kulp fincanın ortasının altına iniyorsa satıcılar beklenenden güçlüdür. Bu noktada formasyon kalmamıştır; inatla kulp demek, bozulmuş bir fikre tutunmaktır.
Dördüncüsü kulpun içinde, kırılımdan önce almak. Kulpun dibinden alım cazip görünür çünkü stop yakındır, ama ağız kırılmadan alıcıların gücü kanıtlanmamıştır. Bunu yapacaksan bilerek yap: daha erken girersin, daha sık stop olursun.
Fincan kulp ne zaman bozulur?
Ağzın üstüne çıkış kapanışla tutunmazsa. Fiyat eski zirveyi bir fitille aşıp altında kapanırsa bu kırılım değil, süpürmedir: ağzın üstünde bekleyen stoplar alınmış ve fiyat geri dönmüştür. Kapanış gelse bile fiyat hızla kulpun dibine dönerse kırılım bozulmuştur; stop orada olduğu için zarar 1R'de kalır.
Genel piyasa ters gittiğinde. Hisse senetlerinde fincan kulp, endeksin yükseldiği dönemlerde daha iyi çalışır. Endeks düşerken gelen kırılımlar sık sık başarısız olur.
Kısa zaman diliminde ve 24 saat açık piyasalarda şekil kolayca oluşur, kolayca da kaybolur. Saatlik bir altın ya da gümüş grafiğinde fincan görebilirsin, ama ona günlük grafikteki kadar güvenme. Orada işe yarayan parça kulptur: kontrollü bir geri çekilme ve tutunma.
Sık sorulanlar
Fincan kulp formasyonu yükseliş mi düşüş mü sinyalidir?
Klasik hâli yükseliş yönlü bir devam formasyonudur: yükselen bir trendde fiyat dinlenir, yuvarlak bir dip yapar, eski zirveye döner, kısa bir kulpla soluklanır ve zirveyi kırmayı dener. Ters çevrilmiş hâli, yani ters fincan kulp, düşüş için kullanılır. Hangisi olursa olsun sinyal şeklin kendisi değil, fincanın ağzının kapanışla kırılmasıdır.
Fincan kulp formasyonunda hedef nasıl hesaplanır?
Yaygın yöntem, fincanın derinliğini ölçüp kırılım noktasına eklemektir. Fincanın dibi 100, ağzı 130 ise derinlik 30'dur; ağzın üstüne kırılımda hedef kabaca 160 olur. Bu ölçü bir söz değil, kaba bir referanstır. Yolda bir direnç varsa fiyat önce orada duraklayabilir, bu yüzden hedefi yakındaki seviyelerle de karşılaştır.
Fincan kulpta kulp ne kadar derin olabilir?
Genel kural, kulpun fincanın üst yarısında kalması, tercihen üst üçte birini geçmemesidir. Fincan 30 birim derinse kulpun 10 birim civarında kalması beklenir. Kulp fincanın ortasının altına iniyorsa satıcılar baskındır ve yapı zayıflamıştır. Kulp ayrıca fincandan çok daha kısa sürmelidir; fincanla aynı uzunlukta bir kulp ayrı bir düzeltmedir.

