RSI indikatörü

RSI, yani göreceli güç endeksi, son belirli sayıda mumda fiyatın ne kadar yükseldiğini ne kadar düştüğüyle kıyaslar. J. Welles Wilder 1978'de tanıttı ve standart ayarı hâlâ onun önerdiği 14 dönemdir. Sonuç 0 ile 100 arasında bir sayıdır ve grafiğin altında ayrı bir pencerede çizgi olarak gösterilir.

Hesabın özü basit. Son 14 mumdaki ortalama yükseliş ortalama düşüşe bölünür, çıkan oran 0–100 ölçeğine çevrilir. Yükselişler düşüşlere baskınsa RSI 50'nin üstüne çıkar, düşüşler baskınsa altına iner. 70'in üstü genelde aşırı alım, 30'un altı aşırı satım olarak anılır.

Bu isimler yanıltıcıdır. Aşırı alım, fiyatın çok pahalı olduğu ya da düşmesi gerektiği anlamına gelmez. Sadece son 14 mumda yükselişin düşüşe göre çok baskın olduğunu söyler. RSI bir momentum ölçüsüdür, fiyatın nereye gideceğini değil, son zamanlarda ne kadar tek yönlü gittiğini anlatır.

Bir örnekle bakalım. Son 14 mumda ortalama yükseliş 30 pip, ortalama düşüş 10 pip olsun. Oran 3'tür ve RSI 100 − 100 / (1 + 3) hesabıyla 75 çıkar. Ortalama düşüş de 30 pip olsaydı oran 1 olur, RSI tam 50'de dururdu.

Şimdi bir grafik düşün: fiyat 30 mumdur 1,0800'den 1,0980'e neredeyse hiç geri çekilmeden çıkmış ve RSI son on mumdur 70'in üstünde, şu an 78'de. Bu sayı sana alıcıların çok baskın olduğunu söylüyor. Satmak için bir sebep değil, ama almak için de bir sebep değil.

Asıl soru yapı. Bu yükselişte en yakın belirgin dip 1,0890'daysa, şu an alan biri için mantıklı stop oranın altıdır ve 1R 90 pip'i aşar. Satmak isteyen için ise yukarıda stopu dayayacak bir tepe yoktur, çünkü fiyat her mumda yeni tepe yapıyor. RSI'ın yüksek olması bu iki sorunu da çözmez.

RSI'ın daha faydalı olduğu yer bağlamdır. Yükseliş trendinde geri çekilmeler RSI'ı 30'a kadar indirmeden, 40–50 civarında bitebilir; pek çok trader bunu trendin hâlâ sağlıklı olduğunun bir işareti olarak izler. Yatay bir aralıkta ise 70 ve 30, aralığın sınırlarıyla birlikte okunduğunda daha anlamlıdır.

RSI 70'i geçti diye satmak. Güçlü bir trendde RSI haftalarca 70'in üstünde kalabilir. Her aşırı alımda ters işlem açan, trendin karşısında durur ve stop üstüne stop yer. Aşırı alım, trendin güçlü olduğunun da bir göstergesidir.

Tersi de aynı derecede hatalı: RSI yüksek, demek ki trend güçlü diyerek tepeden kovalamak. Momentum güçlü olabilir, ama girdiğin yer yapıdan çok uzaktaysa stopun ya çok geniş ya da anlamsız olur. Kovalamak da bir plan değildir.

Üçüncüsü uyumsuzluğu tek başına dönüş sinyali sanmak. Fiyat yeni tepe yaparken RSI daha alçak bir tepe yapıyorsa momentum yavaşlıyordur. Bu bilgi değerlidir, ama trendler momentum yavaşlarken de uzun süre devam edebilir. Uyumsuzluk sana dikkat etmeni söyler; kararı yapının kırılması verir.

Güçlü trendlerde 70 ve 30 seviyeleri anlamını yitirir. RSI uzun süre bir uçta takılı kalır ve klasik okuma seni sürekli yanlış tarafa çağırır. Bazı trader'lar bu yüzden trendde 80 ve 20'ye bakar, ama sorun eşiğin yeri değil, göstergeyi yapının önüne koymaktır.

Haber mumlarında RSI tek bir mumla uca fırlar. Bu bir aşırılık değil, olayın kendisidir. Haberden sonraki ilk mumlarda RSI'a bakarak karar vermek, verinin yarattığı hareketi bir göstergeyle tartmaya çalışmaktır.

Küçük zaman dilimlerinde de RSI çok sık uçlara gider ve gürültü artar. Bir dakikalık grafikte birkaç mumluk ufak bir hareket RSI'ı 70'in üstüne taşıyabilir; bu sayı daha büyük resimde hiçbir şey ifade etmeyebilir.