Kırılım (breakout)

Kırılım, fiyatın uzun süre geçemediği bir seviyenin ötesine geçip orada kapanmasıdır. Bu seviye bir direnç, bir destek, yatay bir aralığın kenarı ya da bir trend çizgisi olabilir. Önemli olan, o seviyede biriken alıcı ve satıcı dengesinin bir taraf lehine bozulmasıdır.

Bir direnç bir süre tutuyorsa orada satmak isteyenler alıcılardan fazladır. Fiyat direncin üstünde kapandığında bu satışın eridiğini, yeni alıcıların daha yüksek fiyatı kabul ettiğini görürsün. Aynı mantık destek için tersine işler. Seviye ne kadar uzun süre tuttuysa ve ne kadar çok test edildiyse, kırıldığında o kadar çok emir tetiklenir; bu yüzden en anlamlı kırılımlar, herkesin gördüğü belirgin seviyelerde olur.

Kırılımın tanımı bir kapanıştır, bir dokunuş değil. Fitilin seviyenin ötesine taşması yalnızca orada bekleyen stopların alındığını gösterebilir. Gövde seviyenin öbür tarafında kapanmadıkça elinde bir kırılım değil, bir deneme vardır.

İlk ölçü kapanıştır. Bir hisse günlerce 186,40'ın altında kalmış, sonunda bir mum 187,10'da kapanmış olsun. Seviyenin 70 kuruş üstünde, belirgin bir gövdeyle gelen kapanış ilk teyittir. Mum 186,50'de kapanıp üstte uzun fitil bıraktıysa, seviye hâlâ tutuyor olabilir.

İkinci ölçü mumun karakteridir. Gerçek kırılımda mum genellikle ortalamadan uzundur, gövdesi büyüktür ve kapanışı tepesine yakındır. Hacim de artar: seviyeyi geçmek için çok sayıda işlem gerekir. Küçük gövdeli, iki yanında fitili olan bir mumla gelen kırılım kararsızdır.

Üçüncü ölçü kırılımdan sonraki davranıştır. Fiyat çoğu zaman kırdığı seviyeye geri döner ve onu yeniden test eder. Buna retest denir. Kırılan direnç bu kez destek gibi çalışır: fiyat 186,40'a geri gelir, alt fitillerle karşılanır ve yukarı döner. Kırılımın gerçek olduğunu en açık söyleyen şey çoğu zaman budur.

Retestte giren için stopun yeri, kırılan seviyenin biraz altıdır. Fiyat 186,40'ın altında yeniden kapanırsa kırılım fikri bozulmuştur. Retest 186,60'tan gelirse ve stop 186,10 ise risk 50 kuruştur; 1R bu mesafedir.

Kırılım mumunu kovalamak. Uzun bir kırılım mumu ekrana geldiğinde içeri girme isteği çok güçlüdür. Ama mumun tepesinden alan biri stopu seviyenin altına koyduğunda mesafe birkaç kat büyür, ve fiyat retest için geri döndüğünde işlem hemen zarara geçer.

İkinci hata kırılımın tersine işlem yapmak. Seviye uzun süre tuttuğu için birçok kişi kırılımı da sahte sanıp karşı yönde girer. Gövdeyle gelmiş, hacimli bir kırılımın tam karşısına geçmek, artık geçerli olmayan bir seviyeyi savunmak demektir.

Üçüncüsü fitili kırılım saymak. Seviyenin ötesine sarkan ama içeride kapanan mum, bir kırılım değil, çoğu zaman bir likidite avıdır. O fitille girenler genelde tam tersine dönen hareketin içinde kalır.

Kırılan seviyenin ötesinde fiyat tutunamazsa kırılım başarısız olur. Gövdeyle kapanan bir mumun hemen ardından fiyat seviyenin içine geri dönüp orada kapanıyorsa, buna sahte kırılım denir ve çoğu zaman ters yönde sert bir hareket getirir.

Önemli bir veri ya da bilanço açıklamasının hemen öncesindeki kırılımlar güvenilmezdir. Piyasa haberi beklerken ince işlem görür; açıklama geldiğinde fiyat kırılımın yönünü birkaç mumda silebilir.

Kırılımın hemen ötesinde başka bir seviye varsa alan dardır. Direnç kırıldı ama 40 kuruş yukarıda daha büyük bir direnç bekliyorsa, 50 kuruş stopla girilen işlem daha başlamadan 1R'nin altında kalır.